Aquathermie en energie uit water

Aquathermie benut de thermische energie die van nature in water aanwezig is. Oppervlaktewater, afvalwater, drinkwater en opgeslagen regenwater kunnen warmte of koude leveren voor gebouwen en warmtenetten. Een installatie brengt deze energie over naar het verwarmings- of koelsysteem. Aquathermie verplaatst daarmee thermische energie, maar wekt zelf geen elektriciteit op.

Welke waterbronnen zijn geschikt voor aquathermie?

Oppervlaktewater, afvalwater, drinkwater en opgeslagen regenwater kunnen warmte of koude leveren. Iedere waterstroom heeft een eigen temperatuurverloop, beschikbaarheid en beheerder. De beste keuze sluit aan op de energievraag én op de mogelijkheden van de locatie.

Oppervlaktewater als energiebron

Rivieren, kanalen, meren, vijvers en grachten kunnen via Thermische Energie uit Oppervlaktewater (TEO) warmte of koude leveren. Het beschikbare vermogen hangt af van factoren zoals debiet, seizoentemperatuur, afstand tot de afnemer en ecologische grenzen. Inname en lozing vragen vroeg overleg met het waterschap, Rijkswaterstaat of de bevoegde Belgische waterbeheerder.

Restwarmte uit afvalwater benutten

Riolen, gemalen, rioolwaterzuiveringen en proceswater bevatten vaak bruikbare restwarmte. Thermische energie uit afvalwater (TEA) profiteert op sommige locaties van een gelijkmatige doorstroming en temperatuur. Vervuiling vraagt wel om een warmtewisselaar die goed bereikbaar en eenvoudig te reinigen is. De gemeente, het waterschap, de rioolbeheerder of de installatie-eigenaar bepaalt welke toegang en afspraken nodig zijn. 

Warmte winnen uit drinkwater

Drinkwaterleidingen, pompstations en reservoirs kunnen via thermische energie uit drinkwater (TED) warmte afgeven of opnemen. Drinkwater en installatievloeistof blijven volledig van elkaar gescheiden. De bescherming van waterkwaliteit en leveringszekerheid staat altijd voorop. Het drinkwaterbedrijf beoordeelt onder meer het toegestane temperatuurverschil en het beschikbare debiet.

Opgeslagen regenwater als energiebron

Een regenwaterput, tank of waterberging bevat opgeslagen water dicht bij het gebouw. Een gesloten warmtewisselaar kan de opslag als gebouwgebonden energiebron benutten. De geschiktheid hangt volledig samen met het gebruik en de inrichting van het project.

Wil je de aanwezige waterbronnen benutten om jouw gebouw duurzaam te verwarmen of te koelen?

We onderzoeken welke bron technisch en praktisch geschikt is voor jouw project.

Fred Prins regenwaterexpert GEP

Hoe werkt aquathermie?

Een aquathermiesysteem verplaatst energie van de waterbron naar de installatie in het gebouw. Bronwater en installatievloeistof komen niet rechtstreeks met elkaar in contact.

  • Energie uit de waterbron halen: een warmtewisselaar onttrekt warmte of koude aan het water.

  • Energie overdragen: de warmtewisselaar geeft de energie door aan een gesloten leidingcircuit.

  • Temperatuur aanpassen: een warmtepomp brengt de warmte of koude op de juiste temperatuur.

  • Warmte of koude verdelen: het afgiftesysteem verspreidt de warmte of koude door het gebouw.

Verwarming, koeling en opslag

Vloerverwarming en andere lagetemperatuursystemen beperken het werk van de warmtepomp en verbeteren vaak het rendement. Passieve koeling kan soms zonder actieve werking van de compressor. Een buffertank bewaart energie voor korte perioden. WKO slaat warmte en koude voor een seizoen op in de bodem en is een andere techniek dan aquathermie.

Ontdekken hoe water jouw gebouw efficiënt kan verwarmen en koelen?

We brengen graag in kaart hoe aquathermie binnen jouw gebouw of project kan worden toegepast.

Lianne Horstman regenwaterexpert GEP

Wanneer is aquathermie technisch en financieel interessant?

Aquathermie is vooral interessant wanneer de waterbron, het gebouw en de projectlocatie goed bij elkaar passen. Niet één afzonderlijk kenmerk, maar de combinatie van de volgende voorwaarden bepaalt of energie uit water kansrijk is:

  • Een bruikbare waterbron in de buurt 

  • Een regelmatige warmte- of koudevraag 

  • Goede isolatie en lagetemperatuurverwarming 

  • Voldoende beschikbare ruimte voor de installatie 

  • Een aanvullende energievoorziening 

  • Een goede verhouding tussen de totale kosten en energieopbrengst

EXPERT TIP VAN FRED PRINS

“Maak vooraf duidelijk wanneer aquathermie echt kansrijk is.”

Een haalbaarheidsonderzoek kan snel steeds uitgebreider worden. Daarom helpt het om vooraf duidelijke grenzen af te spreken. Wanneer is aquathermie voor jouw project interessant en wanneer niet? Leg bijvoorbeeld vast wat de maximale afstand mag zijn tussen de waterbron en het gebouw. Bepaal ook welke investering en terugverdientijd voor het project acceptabel zijn. Kijk daarnaast hoeveel van de energievraag het systeem minimaal moet kunnen leveren. Zo voorkom je dat je veel tijd en geld besteedt aan een oplossing die uiteindelijk niet binnen het project past.

Fred Prins regenwaterspecialist GEP

Voor welk type woningen, gebouwen en projecten is aquathermie geschikt?

Aquathermie past bij verschillende gebouwtypen. Bij aquathermie voor gebouwen en projecten bepalen het gebruik van het gebouw, de schaal van het project en de organisatie rond beheer welke aanpak logisch is.

Woningen en woongebouwen

Een woning of woongebouw kan aquathermie gebruiken voor verwarming en comfortkoeling. Appartementen en woonclusters kunnen daarbij een gezamenlijke bron delen. Duidelijke afspraken over eigendom, kostenverdeling en onderhoud zijn bij een collectieve installatie onmisbaar.

Bedrijven en utiliteitsgebouwen

Kantoren, winkels, hotels, logistieke gebouwen en productielocaties zijn vooral kansrijk bij een langdurige of gelijktijdige behoefte aan warmte en koude. Bedrijfstijden en toekomstige gebruikswijzigingen beĂŻnvloeden de dimensionering. Proceswarmte verdient een aparte beoordeling omdat hogere temperaturen het rendement kunnen verlagen.

Scholen, zorg en publieke gebouwen

Scholen hebben vaak een duidelijk dag- en seizoensritme. Zorggebouwen vragen meestal continu om warmte en warm water. Publieke opdrachtgevers wegen daarnaast aanbesteding, bedrijfszekerheid en toegankelijk onderhoud mee in hun besluitvorming.

Gebiedsontwikkeling

Een woonwijk of gemengd gebied kan een waterbron delen via een collectief systeem of warmtenet. Voldoende aansluitingen helpen om bronleidingen en centrale onderdelen goed te benutten. Fasering, eigendom en langjarig beheer moeten al tijdens de planvorming duidelijk worden.

Benieuwd of aquathermie past bij jouw woning, gebouw of gebiedsontwikkeling?

We brengen in kaart welke aanpak het beste aansluit op het gebruik, de schaal en de toekomst van jouw project.

Stijn Suijkerbuijk regenwaterexpert GEP

Regenwaterput inzetten als thermische accu

Een gesloten warmtewisselaar in een regenwaterput draagt warmte of koude over zonder het regenwater door de gebouwinstallatie te laten stromen. Daarbij kan de regenwaterput als thermische accu en warmteput functioneren als lokale bron en tijdelijke buffer voor de warmtepomp. Toiletspoeling, irrigatie, vertraagde afvoer en energiewinning kunnen binnen één plan worden gecombineerd.

Berekeningen voor een betrouwbare maatvoering

Een betrouwbare maatvoering begint met twee berekeningen. De waterbalans beschrijft neerslag, hergebruik, overstort en droge perioden. De energiebalans vergelijkt de gebouwvraag met temperatuur, warmteverliezen en herstel van de put. Zo wordt duidelijk hoeveel energie uit regenwater op verschillende momenten beschikbaar is.

Waterdiepte en het oppervlak van de warmtewisselaar bepalen vervolgens hoeveel energie op een bepaald moment kan worden overgedragen. De regeling bewaakt welke functie voorrang krijgt en wanneer een extra warmtebron nodig is.

Kan een bestaande regenwaterput worden gebruikt voor aquathermie?

Een bestaande put is soms geschikt voor thermisch gebruik. Controleer eerst constructie, bereikbaarheid, waterdiepte, leidingroutes en technische staat. Een simulatie laat vervolgens zien hoe de temperatuur zich ontwikkelt tijdens verschillende weers- en gebruikssituaties. Plaatsing van een warmtewisselaar is pas verantwoord wanneer de put voldoende herstelt en haar oorspronkelijke waterfunctie veilig behoudt.

Benieuwd of jouw regenwaterput ook kan bijdragen aan het verwarmen of koelen van je gebouw?

We onderzoeken hoeveel energie de put kan leveren zonder de oorspronkelijke waterfunctie te beperken.

Eric van Inge regenwaterexpert GEP

Hoe duurzaam is aquathermie en energie uit water in de praktijk?

Aquathermie gebruikt warmte of koude die al in water aanwezig is, maar de installatie verbruikt ook elektriciteit en materialen. De werkelijke milieuwinst van aquathermie hangt daarom af van:

  • Het stroomverbruik

  • De herkomst van de stroom

  • De levensduur van de installatieonderdelen

  • De invloed op de waterkwaliteit en ecologie

Metingen vergelijken de geleverde warmte en koude met de gebruikte elektriciteit. Zo wordt duidelijk of de verwachte energiebesparing in de praktijk wordt bereikt.

Welke vergunningen en afspraken zijn nodig voor een aquathermieproject? 

Voor een aquathermieproject kan een vergunning of melding nodig zijn, afhankelijk van de waterbron, locatie en werkzaamheden. Bij projecten die aquathermie en waterberging combineren, spelen ook de functie en inrichting van de waterberging een rol. Regels kunnen gelden voor het gebruiken en terugvoeren van water, de aanleg van leidingen en werkzaamheden in de openbare ruimte of natuur.

Ook zijn afspraken nodig met de eigenaar of beheerder van het water en de grond. Vroege duidelijkheid over toestemming, toegang en verantwoordelijkheden voorkomt vertraging en latere aanpassingen.

Welk onderhoud heeft een aquathermiesysteem nodig?

Regelmatige controles en onderhoud houden een aquathermiesysteem betrouwbaar en zuinig. Filters, pompen, leidingen en warmtewisselaars moeten bereikbaar zijn voor reiniging, reparatie en vervanging. Metingen van watertemperatuur, waterstroming, elektriciteitsgebruik en geleverde energie maken afwijkingen vroeg zichtbaar. Een duidelijk onderhoudsplan legt vast welke controles nodig zijn, wanneer werkzaamheden plaatsvinden en wie bij een storing in actie komt.

Hoe helpt GEP bij aquathermie en energie uit water in jouw situatie? 

GEP brengt stap voor stap in kaart of aquathermie bij je gebouw en je project past. Daarbij geven haalbaarheidsonderzoek en ontwerp van aquathermie inzicht in wat technisch uitvoerbaar is en welke keuzes verdere uitwerking vragen. Vier stappen geven richting aan het vervolg:

  • Inventariseren van de locatie, waterbron en het gebouw aan de hand van beschikbare gegevens, ruimte en mogelijke leidingroutes.

  • Doorrekenen van de beschikbare energie en de warmte- en koudevraag van het gebouw.

  • Ontwerpen van een passende installatie met de benodigde warmtewisselaar, leidingen, pompen, aansturing en meetapparatuur.

  • Voorbereiden van de aanleg en afspraken maken over plaatsing, controle en onderhoud.

Eigen showroom

Advies over regenwater opvangen? Kom naar de GEP-showroom in Gorinchem. Maak een afspraak voor een adviesgesprek.

Eigen productie

Productie van GEP-producten geschiedt grotendeels in eigen huis, zo kunnen we hoge kwaliteit garanderen en flexibel zijn naar uw wensen.

Grote voorraad

“De beste raad is voorraad”. Dus we houden ons voorraadpeil dusdanig hoog zodat we je orders altijd snel kunnen leveren.

Snelle levering

GEP levert uit eigen voorraad en beschikt over eigen vervoer, dus zijn je systemen en producten voor de Hemelwaterverordening Amsterdam altijd snel leverbaar.

Eigen servicedienst

GEP heeft een eigen servicedienst om je te ondersteunen bij projecten, inbedrijfnames, service en onderhoud.

Hoge kwaliteit

Ervaring, kwalitatieve productontwikkeling en een hoogwaardige productie bieden je KIWA-, Belgaqua en DVGW gecertificeerde producten.

Veelgestelde vragen over aquathermie en energie uit water

Werkt aquathermie ook in de winter? 

Aquathermie kan in de winter werken wanneer het ontwerp rekening houdt met de laagste watertemperatuur en de hoogste warmtevraag. Seizoensopslag en voldoende herstel van de bron ondersteunen het winterbedrijf.

Maakt een aquathermiesysteem geluid?

Pompen en een warmtepomp produceren geluid. Een goede plaatsing, trillingsdemping en akoestische afscherming beperken hinder voor gebruikers en omgeving. De geluidsbeoordeling hoort bij het installatieontwerp.

Kan aquathermie ook warm tapwater leveren? 

Warm tapwater is mogelijk wanneer de warmtepomp het vereiste temperatuurniveau haalt. Een aparte naverwarmer kan nodig zijn voor hogere temperaturen, legionellapreventie of korte pieken in het watergebruik.

Regenwater Experience Center in Gorinchem

Je kunt de filters, tanks en pompen zien en ervaren in Gorinchem. Maak gerust een afspraak en zie het met eigen ogen.

Klantenservice van 8.30 uur tot 17.00 uur

We staan je graag te woord bij vragen over onze producten, systemen of oplossingen.

One Stop Shop

GEP biedt een totaaloplossing. Dus rechtstreeks kopen bij diegene die engineert en produceert.

Eigen servicedienst

GEP heeft een eigen servicedienst om te ondersteunen bij projecten, inbedrijfnames, service en onderhoud.

Neem contact op met GEP

Wil je ook regenwater opvangen? Of heb je behoefte aan informatie, advies of een systeem op maat? Neem dan contact met ons op, we helpen je graag! en je ontvangt van ons een offerte voor jouw specifieke watersysteem.